Alumni kunstenaarscollectief Metro C brengt kunst naar de oppervlakte

Kunstenaarscollectief Metro C is een groep ondernemende alumni van Academie Minerva. Ze raakten op de opleiding al bevriend en besloten na het afstuderen samen verder te gaan, omdat het goed werkte en ze elkaars steun fijn vonden. Toen er een pand aan de Westerbinnensingel vrij kwam, konden ze zich niet voorstellen dat dat hún plek zou worden. De handtekeningen werden gezet en sinds vorige zomer hebben de elf kunstenaars er hun werkplaats en atelier.

Een pand dat kunst ademt
In het pand, eerder verhuurd aan Swapfiets, huisde vroeger een veilinghuis, zo zochten de nieuwe kunstenaars uit. Het werd bevestigd door het oude uithangbord dat ze beneden in de kelder vonden. Van hal tot kelder voelt dit pand als een ruwe diamant die de komende jaren geslepen gaat worden﹘net als dit kersverse collectief. Tijdens een rondleiding vertellen vier van de elf oud-studenten over wat deze plek voor hen betekent.
Djordi Komrij, afgestudeerd docent beeldende kunst en vormgeving, vertelt: ‘In eerste instantie waren we met z’n achten. We bekeken meerdere panden en deze plek leek niet door te gaan. Toen het toch weer vrij kwam, zagen we de potentie en besloten we nog wat mensen erbij te vragen. Het is enorm. Als maker heb je ruimte nodig die je in je eentje meestal niet kan betalen.’ Het klinkt als een praktische en logische oplossing voor jonge kunstenaars. Deze groep vormde een collectief, dat zich nu kan ontwikkelen doordat ze op één plek werken. Gaandeweg ontdekten ze dat ze samen een missie hebben die groter is dan het individuele belang.

De kracht van een collectief
‘Het motiveert. Dagelijks zijn er minimaal vier anderen aanwezig die bezig zijn,’ zegt Jens Buis, zelfstandig autonoom beeldend kunstenaar. ‘Ook kun je bouwen aan je netwerk, want dat is essentieel als je na je opleiding het werkveld in wil,’ vult Lieve van Loon aan. Ze is een veelbelovend multitalent als het gaat om kunst. ‘Bij sommige studierichtingen op Minerva, zoals vormgeving, is een carrière in het bedrijfsleven heel normaal. Als autonoom kunstenaar komt er iets meer bij kijken, zoals je netwerk onderhouden en administratie doen. Dat past bij de ene persoon beter dan bij de andere. Daarom is het zo fijn dat we dit samen doen. We steunen elkaar en helpen elkaar waar nodig.’

Keuzes en compromissen
Dat beaamt ook keramist Kasia Kaczmarek, de enige internationale Metro C’er. Ze kan altijd terecht bij haar collectief-collega’s en vindt Groningen een hele fijne plek om haar carrière te starten. Haar werktafel staat tegenover de bar en wordt soms verplaatst. Net als de andere ruimtes in het pand is de werkplek flexibel om mee te bewegen met wat er op dat moment nodig is. De leden vinden voor alles een oplossing en zijn toegeeflijk naar elkaar. Ze waarderen de ruimte en vrijheid hier, dus af en toe een compromis hoort erbij. 
Het pand is eigenlijk één grote werkplaats, met voor iedere discipline een atelier, keurig ingericht met het juiste materiaal en gereedschap. Je kunt het hele pand door, tot de garagedeur aan de achterkant, die aan de Sledemennerstraat uitkomt. Het keukentje met geïmproviseerde bar, gezellige zithoek en een enorme kelder vormen een geheel waarvan je ook als niet-kunstenaar voelt: dit is een fijne plek waar creativiteit en samenzijn centraal staan.

Stap eens binnen
Ondanks dat Metro C pas acht maanden bestaat, is het pand al een bekende evenementenlocatie. Bijvoorbeeld tijdens Winterwelvaart, toen het atelier als locatie van de kunstroute diende en tijdens ESNS, als klein podium voor optredens. De jonge kunstenaars merkten dat er veel verschillende mensen binnenkwamen en enthousiast reageerden. Inmiddels is het collectief bezig een stichting te worden. Zo hopen ze nog meer te kunnen bieden als expositieruimte, organisator van rondleidingen en podium voor opkomende artiesten… Bij de voordeur hangt een bordje met open en closed, wat het heel verleidelijk maakt eens binnen te lopen en te zien wat kunstenaars eigenlijk doen als ze aan het werk zijn. 
‘Er zit soms zo’n gat tussen kunst en mens. In de meeste musea moet je op gepaste afstand blijven van het werk en lopen bewakers rond om dat te controleren. Wij willen iedereen uitnodigen om gewoon eens binnen te lopen, zodat je kan zien hoe wij ons werk maken en wat er allemaal bij komt kijken. Zo’n plek hoort in de binnenstad van Groningen. Wat Vera voor popmuziek is en Grand Theatre voor theater, is deze plek voor beeldende kunst,’ pleit Jens. 

(St)art-up
De dubbele agenda van het pand laat zien dat het soms een tegenstrijdig bestaan is als kunstenaar: als je extra inkomen nodig hebt, blijft er minder tijd over om jezelf volledig te ontplooien. Voorwaarden zoals een fijn atelier, een netwerk dat dichtbij is en autonomie zijn misschien niet essentieel, maar wel helpend om als professional te groeien. Misschien werkt de ondernemerszin van Metro C’ers daarom wel zo goed. Zij creëerden zelf die plek die ze nodig hadden, midden in de stad. En dat ze het samen doen, vergroot hun slagkracht. ‘Het is niet per se makkelijker, maar het geeft zeker meer opties en beweegruimte,’ zegt Djordi.
Over ondernemerszin gesproken: de vergelijking met een start-up is zo gek nog niet. Een groep gelijkgestemden heeft een missie die ze samen najagen. Ze organiseren, werken samen, smeden plannen en hebben uitdagingen die menig startend bedrijf ook heeft. En zo bekeken zijn kunstenaars eigenlijk de perfecte ondernemers: niet puur op winst gericht, maar op de maatschappij. Onder de naam van Metro C kunnen deze elf ‘artrepreneurs’ naar hartelust ondernemen. Hier kunnen ideeën reizen en artistieke routes elkaar kruisen. Groningen had nog geen metro; nu wel. En het belangrijkste: iedereen mag instappen.

Alle leden van Metro C en hun afgeronde studie op Academie Minerva:
Lieve van Loon, Vormgeving (Illustratie & Product design)
Micha van der Molen, Vormgeving (Product design)
Gijs Hennen, Vormgeving (Product desing)
Iris van Kalsbeek, Vormgeving (Product design)
Kasia Kaczmarek, Vormgeving (Product design)
Jens Buis, Autonome Beeldende Kunst
Marouschka Brian, Docent Beeldende Kunst en Vormgeving
Edith Bootsman, Docent Beeldende Kunst en Vormgeving
Evanne Stiekema, Docent Beeldende Kunst en Vormgeving
Djordi Komrij, Docent Beeldende Kunst en Vormgeving
Mirre de Vilder, Sociaal-ruimtelijk Transitiemanagement (aan de Hanze, niet Academie Minerva)

Tekst: Lisa van Os
Foto's: Daniek Snijder