Design - Graphic & Interaction Design
Radost Bozhkova
- Afstudeerwerk
Coded Culture
Het onderzoek van Radost Bozhkova verkent het concept van Bulgaarse authenticiteit aan de hand van symbolen, erfgoed en cultureel geheugen, met de nadruk op de rol van traditionele shevici (sierborduurpatronen) als dragers van betekenis, identiteit en verbondenheid. Deze patronen, die hun wortels hebben in zowel de materiële als de immateriële cultuur, zijn niet louter decoratieve elementen, maar complexe visuele systemen die overtuigingen, waarden, rituelen en geschiedenissen coderen die van generatie op generatie zijn doorgegeven.
Het Bulgaarse culturele erfgoed bevindt zich in een kwetsbare en vaak over het hoofd geziene ruimte – niet alleen bewaard door formele instellingen, maar ook door geleefde ervaringen, persoonlijke archieven, handgemaakte voorwerpen en de herinneringen van individuen. Het is terug te vinden in traditionele kleding, borduurwerk, huiselijke omgevingen en dagelijkse praktijken, waar betekenis is ingebed in symbolen in plaats van expliciet uitgelegd. Deze culturele uitingen weerspiegelen een diepe verbondenheid met de plek, afkomst en collectieve identiteit, en vormen een gevoel van verbondenheid dat zowel persoonlijk als gedeeld is.
De shevici zelf fungeren als een symbolische taal. Elk patroon, elke vorm en elke compositie heeft een betekenis die verband houdt met bescherming, spiritualiteit, vruchtbaarheid, de gemeenschap of de natuur. Ze fungeren als een vorm van communicatie door de tijd heen en verbinden vroegere generaties met het heden. Tegelijkertijd ligt hun betekenis niet vast. Deze verschuift afhankelijk van de context, de interpretatie en de persoon die ermee in aanraking komt. Hierdoor zijn ze zowel historisch verankerd als open voor herinterpretatie.
De keuze voor dit onderwerp komt voort uit Radosts verlangen om weer in contact te komen met deze rauwe en vaak ongefilterde authenticiteit, en om de vraag te stellen hoe cultureel erfgoed behouden kan blijven zonder zijn essentie te verliezen. In een hedendaagse wereld die wordt gevormd door globalisering en digitalisering, dreigt traditionele kennis statisch, geësthetiseerd of losgekoppeld van zijn oorspronkelijke betekenis te raken. Dit onderzoek tracht te verkennen op welke manier dit erfgoed levend, dynamisch en relevant kan blijven.
Een van de resultaten is een website, die fungeert als de digitale uitbreiding van dit onderzoek en het omzet in een moderne, interactieve vorm. De website fungeert zowel als archief als levend systeem, waar traditionele patronen niet louter worden getoond, maar via generatieve processen opnieuw worden vormgegeven. De kern van dit systeem wordt gevormd door een ‘shevica’-generator, die werkt op basis van de drie fundamentele elementen van de traditionele ‘shevici’. Deze elementen werken algoritmisch samen om unieke composities te produceren, waarbij de logica van traditionele shevici wordt vertaald naar een hedendaagse digitale taal, terwijl de betekenis ervan behouden blijft.
Door deze aanpak wordt elke gebruiker een actieve deelnemer. Het systeem genereert een uniek patroon, specifiek voor de persoon die ermee interactie aangaat, waardoor een gepersonaliseerde ervaring ontstaat die de variabiliteit en interpretatieve aard van culturele symbolen weerspiegelt. Op deze manier slaat het project een brug tussen verleden en heden: het behoudt het erfgoed en laat het tegelijkertijd evolueren.
Uiteindelijk gaat dit werk niet alleen over het documenteren van de Bulgaarse culturele identiteit, maar ook over het nieuw leven inblazen ervan. Door ‘shevici’ in een digitale, generatieve omgeving te brengen, stelt het onderzoek een nieuwe manier voor om traditie te begrijpen: niet als iets dat in de tijd vastligt, maar als een levend systeem dat blijft groeien, zich aanpast en mensen over generaties heen met elkaar verbindt.
Om het onderzoek terug te brengen naar zijn oorsprong in de geleefde, materiële cultuur, strekt het project zich ook uit tot een fysieke, analoge vorm. Elke gebruiker heeft de mogelijkheid om zijn of haar digitaal gegenereerde ‘shevica’ te vertalen naar een tastbaar artefact, geborduurd op een kledingstuk. Deze T-shirts herinterpreteren de traditionele ‘nosiya’ (de Bulgaarse traditionele kleding) door een hedendaagse lens – met strakke, moderne silhouetten die diep verbonden blijven met de symbolische logica van plaatsing en betekenis die inherent is aan traditionele kleding. Op deze manier voltooit het project zijn cyclus, van erfgoed naar digitale transformatie en terug naar de fysieke wereld, waar culturele expressie gedragen, ervaren en beleefd blijft worden.
Bezoek hier de website en maak je eigen “shevica”: https://codedculture.netlify.app/home
Feedback component
Hoe tevreden ben jij met de informatie op deze pagina?